#134 Kennis Infuus - De 4 Onbesproken Fouten in je Lichtomgeving
Deze 4 fouten beinvloeden je stemming, energie, slaap en hormonen (maar je kunt ze makkelijk verhelpen).
We spenderen meer dan 90% van ons leven binnen. Binnen muren, achter ramen en onder kunstlicht dat er nooit voor ontworpen is om je biologie te dienen. In het verlengde van mijn recente podcast laat ik je in dit Kennis Infuus zien welke vier onbesproken fouten er in bijna ieder kunstlicht zitten en waarom we op de termijn een serieuze rekening betalen, terwijl het redelijk makkelijk te fiksen is.
Je eet gezond. Je neemt een supplement waar nodig. Je sport. Misschien schrijf je zelfs in je journal of leg je een keer een yogamatje neer. Allemaal waardevol. Maar bedenk je eens onder welk licht je al die dingen doet.
Waarschijnlijk binnen. En dan kan je al die gezonde gewoontes nog zo goed uitvoeren, je doet ze onder het verkeerde licht. In de recente N = 1 Podcast opende ik ook met een vergelijkbare boodschap, dus in dit artikel wilde ik nog een keer ingaan op de belangrijkste problemen rondom kunstlicht en vooral hoe je die redelijk eenvoudig kunt tackelen nu we weer daglicht en zon aan het inleveren zijn.
Binnen zijn is natuurlijk niet meteen een probleem als het om een paar uur op een enkele dag gaat. Maar we hebben het over dag in dag uit, jaar in jaar uit, vaak meer dan tien uur per dag. En juist die duur is waar het venijn zit.
Er is nog niets wat zonlichtblootstelling volledig kan vervangen. Maar we leven nou eenmaal grotendeels binnen, en dat is ook helemaal niet erg, zolang we onze indoor lichtomgeving maar serieus nemen. Hieronder de vier grootste problemen, en natuurlijk ook hoe je ze oplost.
1. De verstoorde blauw-rood balans
Zonlicht verandert continu van samenstelling. Bij zonsopkomst heb je een lage kleurtemperatuur, relatief weinig intensiteit, veel rood en oranje en nog geen blauw of UV. Naarmate de zon stijgt richting het midden van de dag, neemt de kleurtemperatuur toe, wordt het licht feller en komt er geleidelijk blauw en UV bij. Na het hoogste punt keert dat proces zich weer om, tot aan zonsondergang.
Die continue verschuiving is zelf de prikkel. Je biologische klok gebruikt de opbouw en afbouw van kleurtemperatuur gedurende de dag om te bepalen wanneer je welke hormonen moet aanmaken en hoe je energie moet coördineren. Dit is een proces waar onze biologie letterlijk miljoenen jaren op is afgestemd.
Kunstlicht doet hier niet aan mee. Om zoveel mogelijk licht te leveren met zo min mogelijk energie, is bijna alle standaardverlichting (led, TL, en in mindere mate de gloeilamp) blauw dominant.
Blauw licht maakt je alert, geeft energie en een klein beetje stress. Op het juiste moment van de dag is dat precies wat je nodig hebt. Maar zit je acht uur op kantoor of de hele avond in de woonkamer onder datzelfde blauw-dominante licht, dan krijgt je systeem continu diezelfde prikkel. Geen opbouw, geen afbouw, gewoon een vlakke lijn stress. Dat is een chronische stressor voor je lichaam, waar de meesten iedere dag van hun leven uren achter elkaar aan bloot staan.
Daarmee is blauw-dominant licht het eerste probleem om te tackelen in indoor lichtomgeving. Dat kan je doen door:
Ramen en deuren open te zetten zodat er full-spectrum daglicht binnenkomt
Een gele Blue Light Blocker te dragen als je veel binnen bent, met kunstlicht en schermen, waar je de optie tot ramen en deuren niet hebt. (Rode en gele BLB’s vind je bij Bionaut, code N1PROJECT)
Door Full-spectrum kleuren lampen te gebruiken in plaats van standaard LED’s, zoals de Circabulbs van Loptimize (code N1PROJECT voor korting).
2. Het flikkereffect dat je niet ziet, maar wel voelt
Veel led- en TL-verlichting gaat razendsnel aan en uit, vaak 100 tot 120 keer per seconde. Boven de 60 tot 80 Hz registreert je oog dat niet meer bewust. Je ziet geen flikkering. Maar je netvlies en het zenuwstelsel erachter, inclusief je brein, registreren die continue aan-uit-prikkel wel.
Een onderzoek uit 1989 dat ik in de recente N = 1 Podcast aanhaalde liet zien wat er in kantooromgevingen gebeurt als je flikkerende TL-buizen vervangt door buizen met significant minder flikkering. Flickergerelateerde klachten bij werknemers namen met de helft af. Ze waren minder vermoeid en deden hun lampen minder vaak automatisch uit omdat het licht simpelweg prettiger aanvoelde. Interessant genoeg zag men ook dat werknemers onder flikkerlicht sneller werkten, maar vooral ook slordiger. Een patroon dat past bij een systeem dat richting fight-or-flight schuift, ook al is dat niet letterlijk zo benoemd in het onderzoek.
Ik merk zelf ook dat ik gevoelig ben voor flicker. Ik heb ooit een tijd een zonnebank gehad. Geen goedkoop of verouderd apparaat, maar toch merkte ik dat ik na twintig minuten daaronder ‘s avonds tot middernacht wakker lag zonder te begrijpen waarom. Pas toen ik het apparaat met een meter controleerde, bleek het flink te flikkeren. Sindsdien meet ik ieder lichttherapie-apparaat dat ik gebruik. Je komt zelf ook een heel eind met de slow-motion functie van je telefooncamera. Deze pikt vaak flicker op.
Sommige mensen merken dit meteen in de vorm van hoofdpijn, migraine of droge ogen na een lange dag op kantoor. Andere mensen merken er weinig van, maar dat wil niet zeggen dat hun zenuwstelsel er niets van meekrijgt en er daadwerkelijk geen klachten zijn. Daarom is de volgende stap om flicker in je indoor-leefomgeving te elimineren en dat doe je als volgt:
Verwijder standaard LED-lampen en fluoriscerend licht
Vervang ze voor gloeilampen of flickervrije full-spectrum LED’s, zoals de Circabulbs van Loptimize (code N1PROJECT voor korting).
Pas Iris Software toe op je schermen. Dit verlaagt flicker van je beeldscherm.
3. Veel te lage lichtintensiteit
In Nederland ligt de wettelijke norm voor kantoorverlichting rond de 300 tot 500 lux. Dat voelt vaak al fel aan als je er middenin zit. Maar vergelijk dat eens met buiten: op een bewolkte dag zit je al snel op 10.000 lux, op een heldere dag kan dat oplopen tot 100.000 lux. Zelfs de somberste winterdag die je je kunt voorstellen, levert nog altijd een veelvoud van wat je op kantoor krijgt.
Onderzoek (dat ik tevens uitgebreid aan haal in de recente podcast) laat zien dat werknemers die ‘s ochtends aan feller licht werden blootgesteld, aanzienlijk sneller in slaap vielen en flink betere scores hadden op depressieklachten, in sommige gevallen tot wel 50% verbetering. Voldoende lichtintensiteit, met name in de ochtend, is een directe hulp voor je energie, motivatie en focus gedurende de rest van de dag.
Wil je hier iets aan doen, dan zijn er twee routes. Ga zoveel mogelijk naar buiten, zeker in de ochtend. Of zorg dat je binnen een lichtbron hebt die echt richting die 10.000 lux gaat, in plaats van een standaard bureaulamp die daar ver bij achterblijft.
Welke lampen ik hiervoor zelf gebruik, deel ik in mijn gratis Lichtoptimalisatiegids voor je werkplek, zodat je mijn set-up één op één kunt overnemen.
Hier kun je de gids gratis downloaden.
4. Het ontbreken van infrarood
Waar zonlicht altijd, van zonsopkomst tot zonsondergang, in elk seizoen en zelfs door bewolking heen, een flinke hoeveelheid infrarood bevat, ontbreekt dit vrijwel volledig in standaard kunstlicht. Muren en ramen houden infrarood bovendien grotendeels tegen. Vervang je dat niet met je indoor verlichting, dan zit je structureel zonder deze prikkel.
Infrarood, met name nabij-infrarood, communiceert direct met je mitochondriën en met het water in je lichaam. Het helpt je energiefabriekjes een hogere versnelling aan te houden zonder op termijn te beschadigen. Een chronisch tekort hieraan is een van de redenen achter de middagdip, het gevoel van uitputting na een dag zitten, en het chronische energieprobleem dat zoveel mensen tegenwoordig ervaren.
Onderzoek waarin nabij-infrarood werd toegevoegd aan een kantooromgeving liet een meetbare stijging in HRV zien bij werknemers, een teken dat het zenuwstelsel makkelijker richting rust en herstel kon zakken in plaats van vast te blijven zitten in een blauw-gedomineerde alertheidsstand. Ook cognitieve prestaties en emotieregulatie werden beïnvloed.
Zelf heb ik daarom naast mijn full spectrum daglichtpaneel ook een infrarood- en roodlichtpaneel staan, altijd aan zodra ik binnen zit zonder direct zonlicht via een raam of deur in de buurt. Meer daarover in de Lichtoptimalisatiegids.
Take Home
Het is niet zo dat één dag onder het verkeerde licht je meteen ziek maakt. Het gaat om de optelsom van jaren, dag in dag uit, uren achter elkaar. Precies daarom is je indoor lichtomgeving zo’n krachtige knop om aan te draaien als je al serieus met je andere leefstijlelementen bezig bent.
Zeker nu we weer langzaam “afzakken” naar het herfst, de dagen korter worden en de zon ons gaat verlaten, maak je met je indoor lichtomgeving een steeds groter verschil. Het belangrijkste is dat deze omgeving je niet zou moeten storen met kunstlicht, maar je kunt dus ook nog een stap verder gaan door je omgeving te vullen met licht waar je energie van krijgt, scherper van wordt en je in je ritme blijft. Als je iemand bent die meerdere uren per dag binnen besteed voor werk of andere verplichtingen, dan ben je wat mij betreft gek als je hier geen werk van maakt na alles wat ik met je heb gedeeld in dit Kennis Infuus en de Lichtoptimalisatiepodcast die hieraan vooraf ging deze week.
Ik hoop dat je weer wat concrete dingen hebt om mee aan de slag te gaan. Succes!
Lars.
Gratis Indoor Lichtoptimalisatiegids
Wil je je werkplek net zoals die van mij inrichten, zodat je die werkplek van licht voorziet dat aan alle eisen voldoet? Download mijn gratis Lichtoptimalisatiegids voor de werkplek en lees waar ik allemaal op let als het om kantoor, bureau of werkverlichting aankomt. Je kunt mijn set-up zelfs 1 op 1 kopieren.
LAATSTE OPROEP! N1 Bijen Event - 30 Augustus
Het is zover! We gaan namelijk binnenkort een middag langs bij een Imker in de burt van Utrecht. Met een klein groepje gaan we de bij van dichterbij bekijken. Dat betekent imkerpakken aan, de bijentuin in en je laten verwonderen door wat je ziet en de verhalen van de imker. Ik heb er enorm veel zin in. Leuk als je er bij bent, want er zijn nog een paar tickets. Meer info via deze link.
De Nieuwe N = 1 Podcast
PS: Heb je andere klachten en wil je meer informatie over onze 1:1 trajecten voor een gerichte en intensieve aanpak? Plan dan een vrijblijvende intake met ons zodat we je een prognose kunnen geven van je behandelopties en bloed- + eventueel ontlastingsonderzoek kunnen gaan doen. Met een goed plan én consistente inzet is er zoveel meer mogelijk dan je denkt.
PPS: Wil je samen in een community van like-minded health fanaten grote stappen maken met je klachten of gezondheidsdoelen? Sluit je dan vandaag nog aan bij N1 Project, om toegang te krijgen tot de meest uitgebreide University rondom kwantum health en gezondheidsoptimalisatie, online- en offline events en support van experts en lotgenoten, zodat je niets meer hoeft “uit te leggen” maar in een rechte lijn voorwaarts kan gaan bewegen. Meer informatie en aanmelden via N1 Project.
Podcasts:
N = 1 Podcast - Verkort je Health-curve met onze waardevolste inzichten
N1 High-Performance-Reeks - Deep-dive in Gezondheid Optimalisatie met Mike de Boer
Persoonlijke Podcastoptredens - Een lijst van alle podcasts waarin ik verschenen ben.
Aanbevolen door mij:
Naast de elementen van de natuur maak ik gebruik van de volgende bescheiden selectie van hulpmiddelen en tools:
MORNINGSTARSSLEEPS - Op maat gemaakte matrassen voor natuurlijke slaaphouding.
GRUTTO - Mijn favoriete lokale Vlees en Vispakketten
CHROMA LIGHT- Beste UV/Vitamine D Licht Therapie Device (15% korting met code N1PROJECT)
EARTHRUNNERS - Aardende Schoenen en Slippers
DAYLICHT COMPUTER - Kindvriendelijke, zonlicht tablet zonder blauw licht
NOORDCODE - Hoogwaardige Voedingsupplementen (korting met code N1PROJECT)
LOPTIMIZE - Circa Bulb, Flickervrije Lamp met Dieprood Avondlicht (korting met code N1PROJECT)
BIONAUT - Blue Light Blockers en Anti-Blauw Licht Brillen (10% korting met code N1PROJECT)
Samenwerken
In 24 weken van je klachten af
Jaaropleiding Kwantum Biologisch Therapeut
Boek me als spreker
Plan een Educatief Consult met me: mail naar info@zonnemens.nl voor de mogelijkheden
Verspreid het Kennis Infuus!
Via onderstaande button kan je dit bericht delen en je vrienden, familie en kennissen laten abonneren op het Infuus. Mijn dank is eeuwig 🙏🏼